โรคพยาธิใบไม้ตับในประเทศไทย เกิดจาก พยาธิใบไม้ตับ ชนิด Opisthorchis viverrini ซึ่งมีรูปร่างแบนคล้ายใบไม้ ส่วนหัวและท้ายเรียวมน ขนาด ยาว 7-12 มม. กว้าง 2-3 มม. พบมากทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือ ส่วนภาคอื่นๆ พบน้อย โรคนี้เป็นสาเหตุหลักของโรคมะเร็งท่อน้ำดีในคนไทย

 การติดโรค
โรคนี้เกิดจากการกินอาหารประเภทน้ำจืดชนิดมีเกล็ดที่มีตัวอ่อนของพยาธิอยู่ หากทานดิบ หรือสุกๆ ดิบๆ เช่น ก้อยปลา ปลาหมกไฟ ปลาร้า ฯลฯ ปลาในประเทศไทยที่พบว่ามีพยาธิตัวอ่อน เช่น ปลาซิว ปลาสร้อย ปลาขาว ปลาตะเพียน ฯลฯ
 สาเหตุ
โรคพยาธิใบไม้ตับ มีสาเหตุมาจากพยาธิที่มีรูปร่างแบนคล้ายใบไม้ โดยมีส่วนหัวและส่วนท้ายของลำตัวเรียวมน ขนาดของพยาธิใบไม้ตับมีลำตัวยาว 5-10 มม.กว้าง 1-2 มม.ในลำตัวจะมีระบบสืบพันธุ์ของทั้งเพศผู้และเพศเมีย พบได้ทั้งในประเทศแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยเฉพาะทางภาคตะวันออกเฉียงหนือ ภาคเหนือของไทย และประเทศลาวในบริเวณลุ่มแม่น้ำโขง 
 อาการ
เมื่อพยาธิใบไม้ตับเข้าสู่ร่างกายของคนแล้ว อาการที่แสดงจะมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับจำนวนตัวของพยาธิที่อยู่ในร่างกาย ในระยะแรกๆจะไม่แสดงอาการ และไม่ทราบว่าเป็นโรคพยาธิใบไม้ตับ จะทราบก็ เมื่อมีการตรวจอุจจาระแล้วพบไข่พยาธิในอุจจาระ อาการที่แสดงออกมา มีหลายลักษณะตั้งแต่น้อยไปถึงรุนแรงมาก ดังนี้
ระยะแรก มีอาการท้องอืด ท้องเฟ้อ ปวดท้อง จุกเสียด แน่นท้อง และกดเจ็บบริเวณตับ (บริเวณ ใต้ชายโครงขวา) ต่อไปเริ่มมีการอักเสบของ ท่อน้ำดีร่วมด้วย เบื่ออาหาร ผอมลง อ่อนเพลีย มีไข้ต่ำๆ มีอาการรู้สึก ร้อนท้อง
ระยะมีอาการ เริ่มมีอาการตัวเหลือง ตาเหลือง โดยเกิดภาวะดีซ่านหรืออาจพบภาวะตับแข็ง ตับอักเสบ ตับโตมากคลำได้เป็น ก้อนแข็ง ผิวขรุขระ ตับนุ่มอ่อน มีน้ำในช่องท้องและมีอาการบวมน้ำ
ระยะอันตราย จะมีอาการของทางเดินท่อน้ำดีอุดตันถาวร ปัสสาวะ สีเข้ม อุจจาระสีซีด มีก้อนในท้องซึ่ง คือ ตับ และถุงน้ำดีที่โตมาก ท้องมาน และบวมตามขา ซึ่งจากการที่ตับถูกทำลาย ทางเดินท่อน้ำดี อุดตัน ถุงน้ำดีโป่งพอง ทำให้มีโอกาสเกิดเป็นมะเร็งท่อน้ำดี
 วงจรชีวิต
พยาธิใบไม้ตับอาศัยอยู่ในท่อน้ำดีของตับทั้งของคนและสัตว์รังโรค เมื่อพยาธิออกไข่ ไข่จะออกมาในลำใส้ และปนออกมากับอุจจาระลงแหล่งน้ำ เมื่อหอยไซกินไข่นี้เข้าไป พยาธิจะเจริญเป็นตัวอ่อนอยู่ในหอย ตัวอ่อนระยะต่อมาจะออกจากหอยไปเจริญต่อในปลาเป็นตัวอ่อนระยะติดต่อ เมื่อคนกินปลาที่ปรุงไม่สุก ตัวอ่อนนี้จะเจริญเป็นพยาธิตัวเต็มวัยในท่อน้ำดีของตับ
 การรักษา
พบแพทย์เพื่อรับการรักษาที่ถูกต้องหลังจากถ่ายพยาธิแล้วต้องไม่กลับไปกินปลาดิบอีก เพื่อป้องกันการติดเชื้อพยาธิใหม่ การวินิจฉัยผู้ป่วยและผู้ที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคพยาธินี้ ควรได้รับการตรวจอุจจาระเพื่อหาไข่พยาธิจากการกินปลาดิบ กินปลาก้อย อร่อยปาก ต้องทุกข์ยาก ตอนป่วย ด้วยโรคตับ ถ้าไม่เลิก ชีพนี้ อาจลาลับ จงหวนกลับ กินปลาสุก ทุกข์จะคลาย
 การป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับ
1. ขับถ่ายอุจจาระลงในส้วมที่ถูกสุขลักษณะ และหลีกเลี่ยงการถ่ายอุจจาระกลางทุ่งหรือในแหล่งน้ำ เพื่อป้องกันไข่พยาธิใบไม้ตับปนเปื้อนสู่แหล่งน้ำทำให้ไม่สามารถแพร่กระจายโรคผ่านตัวกลางไปสู่คนได้
2. เลิกกินเนื้อปลาแบบดิบหรือสุกๆ ดิบๆ ต้องปรุงให้สุกอย่างทั่วถึงด้วยความร้อน เพื่อป้องกัน การติดโรคพยาธิใบไม้ตับจากตัวอ่อนระยะติดต่อของ พยาธิใบไม้ตับในเนื้อปลา
3. กินร้อน ใช้ช้อนกลาง ล้างมือให้สะอาด ก่อนกินอาหารและหลังขับถ่ายอุจจาระ
4. ควรตรวจอุจจาระเป็นระยะๆ อย่าง ต่อเนื่อง เพื่อตรวจหาไข่พยาธิใบไม้ตับในอุจจาระ และป้องกันการเกิดโรคพยาธิใบไม้ตับในระยะที่ไม่แสดงอาการ